Actueel

16 mei 2012

Van 2011 op 2012 stijgt de opbrengst van de ozb naar verwachting met 4,0 procent. Dat is meer dan de 3,75 procent die toegestaan is op basis van de macronorm. Omdat de woonlasten als geheel maar weinig toenemen merkt de burger weinig van het doorbreken van de macronorm. Dat schrijven COELO-ondezoekers in het tijdschift B&G. Lees hier het volledig artikel.

16 april 2012

Op 16 april wordt een seminar gehouden over productiviteit en kostendoelmatigheid van Nederlandse gemeenten. Onderzoekers presenteren studies op het niveau van diensten (burgerzaken en afvalbeheer), gemeenten (schaal) en overheid (maten voor gemeenten).
COELO-directeur Maarten Allers is een van de sprekers. Het publiek krijgt gelegenheid om de onderzoekers en elkaar te bevragen over de resultaten en mogelijke consequenties voor beleid. Na afloop van het seminar is er gelegenheid tot verder napraten onder het genot van een hapje en drankje. Lokatie: ministerie van BZK, Den Haag. Voor meer informatie klik hier.

30 maart 2012

De opbrengst van de onroerendezaakbelasting (ozb) stijgt dit jaar met 4,0 procent. Dat is meer dan de 3,75 procent die als bovengrens was afgesproken. Maar huishoudens merken daar weinig van. Dat komt doordat de woonlasten dit jaar gemiddeld met 1,7 procent stijgen. Dat is lager dan de inflatie. Dit blijkt uit de Atlas van de lokale lasten 2012 die vandaag verschijnt. Een overzicht van alle ontwikkelingen (ozb, reinigingsheffing, rioolheffing maar ook toeristenbelasting, hondenbelasting en leges burgerzaken vindt u hier. Een overzicht van de tarieven is hier te vinden en het persbericht staat hier.

27 maart 2012

Volgens het CBS gaan gemeenten in 2012 door de macronorm, de maximale stijging van de totale ozb-opbrengsten in Nederland. Deze constatering is gebaseerd op basis van gemeentelijke begrotingen. Jacob Veenstra onderzocht de betrouwbaarheid van deze begrotingscijfers door ze te vergelijken met rekeningcijfers. Ook kan de stijging van de landelijke ozb-opbrengst worden berekend aan de hand van woz-waarden en ozb-tarieven. Dat de verschillende methoden niet altijd dezelfde uitkomsten geven, blijkt uit het artikel, verschenen in tijdschrift B&G van maart/april. Het artikel is hier te downloaden.

16 februari 2012

Eigenaar-bewoners zijn aan bijkomende woonlasten op jaarbasis gemiddeld 193 euro (5,0 procent) meer kwijt dan een jaar geleden. Dat komt vooral doordat de energieprijs en het eigenwoningforfait zijn gestegen. De overdrachtsbelasting en de opstalverzekering kosten de burger minder dan vorig jaar. Dit blijkt uit de Woonlastenmonitor 2012, die vandaag verschijnt. De volledige Woonlastenmonitor 2012 is hier te downloaden.

De Woonlastenmonitor geeft een overzicht van de ontwikkeling van de woonlasten op landelijk niveau. Desgewenst maken wij voor uw gemeente een Monitor op maat. Naast de landelijke gemiddelden uit de "gewone" Monitor, komen dan de cijfers te staan die betrekking hebben op uw gemeente. Of we vergelijken de situatie in uw gemeente met die in vergelijkbare gemeenten (gemeenten van gelijke omvang of uit dezelfde regio).

3 februari 2012

Corine Hoeben analyseert in het vandaag verschenen nummer van het Tijdschrift voor Openbare Financiën de veranderende financiële verhouding tussen rijk en waterschappen. Er zijn grote verschillen tussen waterschappen in de kosten die zij moeten maken om er voor te zorgen dat inwoners droge voeten houden. Anders dan bij gemeenten en provincies heeft het rijk er voor gekozen om deze verschillen niet te compenseren. Als gevolg van de afspraken die zijn gemaakt in het Bestuursakkoord Water uit 2011 zullen de kostenverschillen tussen waterschappen nog groter worden. Corine Hoeben pleit daarom voor de instelling van een waterschapsfonds. Het artikel is hier te downloaden.

11 januari 2012

De grote gemeenten verhogen hun woonlasten dit jaar met gemiddeld 2,3 procent. Dat is maar 0,3 procent meer dan de inflatie. Wel zijn er verschillen tussen gemeenten in de woonlastenontwikkeling. Lees meer in het persbericht of het volledige rapport.

6 december 2011

De Unie van Waterschappen geeft in een reactie op de website aan het niet eens te zijn met de conclusies van COELO over de gevolgen van de belastingplannen. COELO vindt de argumentatie van de UvW niet overtuigend. Ons antwoord vindt u hier.

1 december 2011

De Unie van Waterschappen heeft voorstellen gedaan om het belastingsysteem van de waterschappen aan te passen. De voorstellen leiden er volgens de Unie onder meer toe dat kosten in de toekomst op een evenredige manier worden verdeeld over de belastingbetalers. Corine Hoeben analyseerde de plannen en komt onder meer tot de conclusie dat de voorgestelde wijzigingen er toe leiden dat meer kosten ten laste zullen worden gebracht van huiseigenaren. Dit is te lezen in het artikel in het Weekblad Fiscaal Recht dat vandaag verschijnt. Het persbericht vindt u hier

1 december 2011

Net als in Nederland komt het leeuwendeel van de gemeentelijke inkomsten in Tanzania van de landelijke overheid. Uit onderzoek door Maarten Allers en Lewis Ishemoi blijkt dat gemeenten die naar verhouding veel politici naar het nationale parlement afvaardigen aanzienlijk meer geld ontvangen. De recente invoering van objectieve verdeelformules in Tanzania heeft daar opmerkelijk genoeg helemaal niets aan veranderd. Het onderzoek is vandaag gepubliceerd in het Journal of Development Studies.

23 november 2011

In 2011 ontvangen gemeenten van het rijk 27 miljard euro via 91 verschillende uitkeringen. Maar hoe wordt dat geld verdeeld? De ene gemeente krijgt meer dan de andere. Leidt cumulatie tot concentratie van geldstromen maar een beperkt aantal gemeenten? Of is juist sprake van een gelijkmatige verdeling tussen gemeenten? Dit is nu voor het eerst onderzocht. Lees verder...

Uit de Atlas blijkt opvallend genoeg dat het totaal van de uitkeringen aan gemeenten weinig anders wordt verdeeld dan de belangrijkste hiervan, de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Dit roept de vraag op of er werkelijk 91 afzonderlijke regelingen nodig zijn om gemeenten van rijksgeld te voorzien. In zijn op 22 november 2011 uitgesproken oratie gaat Maarten Allers op die vraag in.

14 november 2011

D66 dient een motie in om de taken van de waterschappen bij de provincies onder te brengen. Dat zou veel geld besparen, denk men. Maar dat is niet zo. Vorig jaar al onderzocht COELO een voorstel van deze strekking gedaan door de samenwerkende provincies (IPO). Van de geclaimde besparing bleef weinig overeind. Lees hier het volledige rapport.

In een voorlopige reactie gaf het IPO aan te vinden dat de COELO-schatting te voorzichtig is. IPO heeft op twee concrete punten kritiek op het COELO-rapport. Die snijden echter geen van beide hout. Lees verder...

14 november 2011

Onlangs verscheen het rapport van de Benchmark belastingoverleg grote gemeenten 2010. Het gaat om een vergelijkende analyse van de bedrijfsvoering en de bedrijfsresultaten over het heffen en invorderen van gemeentelijke belastingen en het uitvoeren van de Wet waardering onroerende zaken. COELO heeft aan deze rapportage een bijdrage geleverd in de vorm van een analyse van de resulataten van de benchmark.

27 oktober 2011

Maarten Allers beschrijft in het themanummer van het Tijdschrift voor Openbare Financiën de consequenties van de rijskbegroting 2012 voor gemeenten. Gemeenten zijn voor hun inkomsten in sterke mate afhankelijk van de rijksoverheid. Ook legt de rijksoverheid gemeenten voortdurend nieuwe taken op. Om hun beleid te kunnen bepalen, en om hun begrotingen op te kunnen stellen, moeten gemeenten dus weten wat zij van het rijk kunnen verwachten, en wat het rijk van hen gaat eisen. Prinsjesdag is dan ook een moment waarnaar wordt uitgekeken, in de hoop hierover meer te weten te komen. Dit keer blijft echter veel onduidelijk. Gemeenten moeten kun koers uitzetten op basis van hun eigen verwachtingen van toekomstige ontwikkelingen. Het volledige artikel is hier te downloaden.

3 oktober 2011

Op 30 september was de Najaarsbijeenkomst Gemeentefinanciën van de FAMO. De presentatie over het thema "Prikkels in de financiële verhoudingen" van Maarten Allers is hier te downloaden.

5 september 2011

COELO-directeur Maarten Allers schreef met Rien Fraanje het hoofdstuk Randstadprovincie of Infrastructuurautoriteit voor het Jaarboek Overheidsfinanciën 2011, dat zojuist is verschenen. Dit hoofdstuk gaat na of deze voornemens uit het regeerakkoord zinvol zijn.

17 juni 2011

De staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft op verzoek van het kamerlid Koser-Kaya een schriftelijke reactie gegeven op het artikel Gemeentelijk armoedebeleid onder druk van COELO-directeur Maarten Allers. Dit artikel is afgelopen maart verschenen in Sociaal Bestek.

3 juni 2011

In het regeerakkoord is afgesproken dat waterschapsbestuurders in de toekomst niet rechtstreeks door de belastingbetaler worden gekozen. In plaats daarvan moeten gemeenteraden gaan beslissen wie de waterschapsbestuurders worden. Er is echter erg weinig bekend over de waterschapsbestuurders. Waterschappen staan bekend als boerenrepublieken, maar is dat wel terecht? COELO-onderzoeker Corine Hoeben onderzocht de invloed van agrarische bestuurders op de belastingverdeling. Het resultaat is gepubliceerd in het Weekblad Fiscaal Recht van 3 juni 2011. U vindt het artikel hier. In het artikel is bij figuur 8 (nogmaals) figuur 5 weergegeven. De juiste figuur vindt u hier.

13 mei 2011

Eind 2010 publiceerde het CPB het rapport Stad en Land, met daarin een interessante kijk op de manier waarop gemeenten zouden moeten worden gefinancierd. Op basis van een gestileerd economisch model worden vergaande beleidsaanbevelingen gedaan. Dit is een verfrissende aanpak, maar wel een die vragen oproept. Maarten Allers geeft vandaag in ESB zijn visie op dit CPB-onderzoek. De tekst vindt u hier.

Het ESB-artikel is een verkorte versie van een voordracht van Allers op de voorjaarsdag van de Regional Science Association Nederland op 14 april 2011 in Utrecht. De powerpointpresentatie bij die voordracht, die enkele figuren bevat die het ESB-artikel illustreren, kunt u hier vinden.

9 mei 2011

De media rapporteren jaarlijks dat de kosten voor een bouwvergunning in de ene gemeente veel hoger zijn dan in de andere. Het beeld dat gemeentelijke tarieven zoveel verschillen, wordt vooral gevoed doordat de aandacht uit gaat naar de de hoogste en de laagste bedragen. Bij vergelijking van alle gemeenten vallen de verschillen mee. Dit is te lezen in het tijdschrift B&G van deze maand. Het betreffende artikel vindt u hier. De kaart waar in het artikel naar wordt verwezen vindt u hier.

21 maart 2011

De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft een schriftelijke reactie naar de Tweede Kamer gestuurd op een publicatie van Maarten Allers en Flip de Kam. Het gaat om een hoofdstuk getiteld Renovatie van het huis van Thorbecke dat is opgenomen in de bundel Miljardendans in Den Haag – Over bezuinigingen en belastingen. In dat hoofdstuk wordt duidelijk gemaakt dat gemeentelijke herindeling in het afgelopen decennium niet heeft geleid tot lagere gemeentelijke uitgaven.

30 maart 2011

De gemiddelde stijging van de woonlasten is dit jaar met 1,6 procent lager dan de inflatie. Dit is een unicum in de geschiedenis van de Atlas van de lokale lasten die al verschijnt sinds 1997. De nieuwste editie is vandaag verschenen. Een overzicht van alle ontwikkelingen (ozb, reinigingsheffing, rioolheffing maar ook leges burgerzaken vindt u hier. Een overzicht van de tarieven is hier te vinden en het persbericht staat hier.

22 februari 2011

De bijkomende woonlasten stijgen dit jaar met gemiddeld 39 euro per huishouden. Dat komt vooral doordat de energieprijs is gestegen, en in mindere mate de waterschapslasten. De overdrachtsbelasting en het eigenwoningforfait kosten de burger minder. Dit blijkt uit de Woonlastenmonitor 2011 van COELO. Klik hier voor het persbericht.

21 januari 2011

Het geld voor de gemeenten wordt verdeeld via een complex systeem dat uniek is in de wereld. Vrijwel hetzelfde resultaat kan worden bereikt met een veel eenvoudiger stelsel. Dit schrijven Maarten Allers (COELO-directeur en lid van de Raad voor de financiële verhoudingen, Rfv) en Gerber van Nijendaal (plaatsvervangend secretaris Rfv) vandaag in een artikel in het vakblad ESB. Lees hier het blog op vngmagazine.nl over dit onderwerp.

17 januari 2011

De grote gemeenten verhogen hun woonlasten dit jaar met gemiddeld 1,3 procent. Dat is historisch gezien een laag percentage. Gecorrigeerd voor inflatie is zelfs sprake van een daling. Wel zijn de verschillen tussen gemeenten groot. Lees meer in het persbericht of het volledige rapport.

4 januari 2011

Het onderhoud van de grotere waterkeringen wordt geregeld via het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP). Tot 2010 werd het HWBP volledig gefinancierd door het Rijk. Vanaf 2011 zullen waterschappen een deel van het programma gaan financieren. COELO heeft in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Milieu onderzocht wat dit betekent voor de lastenontwikkeling. Het rapport vindt u hier.

10 december 2010

De verdeling van de algemene uitkering uit het gemeentefonds dient gebaseerd te zijn op het "derde aspiratieniveau", zodat gemeenten die hetzelfde belastingtarief kiezen gelijkwaardige voorzieningen kunnen bekostigen. Dat is echter niet zo. Alleen bij één bepaald belastingtarief, het rekentarief, kunnen verschillende gemeenten hetzelfde voorzieningenniveau bekostigen. Wijken zij hiervan af, dan krijgt de ene gemeente aanzienlijk meer voorzieningen voor zijn belastinggeld dan de andere. Gemeenten hebben dus niet in gelijke mate de ruimte om voor hogere of lagere voorzieningen te kiezen. Dit is op betrekkelijk eenvoudige wijze te corrigeren. Lees hier het artikel in het vakblad ESB. Download hier het volledige onderzoeksrapport. Lees ook het blog op VNG-Magazine.nl.

25 november 2010

COELO onderzocht in samenwerking met RTL-Nieuws hoe gemeenten reageren op de bezuinigingen van de rijksoverheid en op de economische crisis. Verhogen zij hun belastingen, gaan zij bezuinigen op hun eigen organisatie? Lees hier verder. Lees ook het verwante blog op VNG-Magazine.nl

1 november 2010

In 2009 is de Waterschapswet gemoderniseerd. Omdat het belastingstelsel van de waterschappen hierdoor veranderde verschoven van 2008 op 2009 de lasten tussen verschillende groepen belastingbetalers. COELO heeft de ontwikkelingen van 2008 op 2009 vergeleken met de lastenontwikkelingen in eerdere jaren. Het rapport vindt u hier.

18 oktober 2010

In zijn blog op VNG-Magazine.nl bespreekt Maarten Allers de uitkomsten van een onderzoek naar de gevolgen van een grootscheepse gemeentelijke opschalingsoperatie in Denemarken voor de lokale democratie. Die zijn niet zonder meer hoopgevend.

6 oktober 2010

Op 6 oktober is het boek Miljardendans in Den Haag verschenen, uitgegeven door de Wim Drees Stichting voor Openbare Financiën. Dit boek bevat beschouwingen over de rapporten van de heroverwegingswerkgroepen die hebben uitgezocht hoe twintig procent kan worden bespaard op de overheidsuitgaven. Maarten Allers en Flip de Kam schreven een nogal kritisch hoofdstuk over het rapport van de werkgroep Openbaar Bestuur.

11-13 augustus 2010

De provincies hebben voorgesteld de waterschappen af te schaffen. Provincies zouden dan voortaan verantwoordelijk zijn voor "droge voeten". Zij denken hiermee 300 à 400 miljoen euro per jaar te kunnen besparen. COELO onderzocht in opdracht van de Unie van Waterschappen of dit klopt. Kort gezegd is het antwoord nee. Lees hier het volledige rapport.

In een voorlopige reactie gedateerd op 12 augustus 2010 geeft IPO, de koepelorganisatie van de provincies, aan te vinden dat de COELO-schatting te voorzichtig is. IPO heeft op twee concrete punten kritiek op het COELO-rapport. Die snijden echter geen van beide hout. Lees verder...

24 juni 2010

Vandaag is het Jaarboek overheidsfinanciën 2010 verschenen. COELO-medewerkers Maarten Allers en Corine Hoeben schreven het hoofdstuk over decentrale overheden. Dit hoofdstuk bespreekt enkele recente ontwikkelingen in de inkomsten en de uitgaven van gemeenten en provincies. Ook wordt ingegaan op de sluipende verrommeling van de financiële verhouding tussen de bestuurslagen, waardoor het onderscheid tussen specifieke en algemene uitkeringen steeds meer van zijn betekenis verliest. Verder wordt aandacht besteed aan recente voorstellen met betrekking tot het belastinggebied van provincies en gemeenten. Tot slot belicht dit hoofdstuk de gevolgen van de nieuwe Waterschapswet voor de lastendruk van door waterschappen geheven belastingen.

28 mei 2010

Politieke partijen en een ambtelijke werkgroep op zoek naar bezuinigingen stellen voor om het aantal gemeenten door fusies flink kleiner te maken. Zij denken dat dit veel geld bespaart. Dat blijkt volgens COELO-onderzoek echter niet het geval te zijn. Download het persbericht of het artikel in het vakblad ESB.

14 mei 2010

1 mei 2010

29 april 2010

29 maart 2010

Vandaag is de Atlas van de lokale lasten 2010 verschenen. De belangrijkste punten vindt u hier. De digitale atlas met gegevens per gemeente vindt u hier

12 maart 2010

Vandaag is het COELO-rapport Financiële gevolgen van de recessie voor de eigen inkomsten en uitgaven van gemeenten verschenen. Het rapport vindt u hier.

ABVAKABO FNV heeft op haar website kritiek geuit op dit onderzoek. Lees hier waarom die kritiek ongegrond is. De door ABVAKABO FNV gepresenteerde cijfers zeggen niets over de gevolgen van de recessie voor inkomsten en uitgaven van gemeenten.